🔒 GitHub-repo-update: van iptables naar nftables — een diepe duik in de packet filter

🌐 Ook in: English · Deutsch · Français · Español · Italiano · Português · Polski
Snelle repo-update: de www_k3s GitHub-repo heeft net een flinke firewall-revisie gekregen. De oude setup gebruikte klassiek iptables — dat prima werkte, maar begon te voelen als rijden in een handgeschakelde auto met drie pedalen. Tijd voor een upgrade. De firewall is nu volledig herschreven in nftables, de moderne opvolger die sinds kernel 3.13 als Linux-standaard wordt meegeleverd. Hier lees je waarom dat de juiste keuze is, plus een volledige rondleiding door wat de nieuwe ruleset eigenlijk doet. 🧵
⚡ nftables vs. iptables — waarom het ertoe doet
iptables is sinds eind jaren 90 de standaard packet filter van Linux. Het werkt, het is beproefd, en ongeveer een miljard Stack Overflow-antwoorden verwijzen ernaar. Maar het begint ook zijn leeftijd te tonen:
- Geen atomaire regelupdates — wijzigingen worden regel voor regel toegepast, dus er is een kort moment waarop je ruleset maar half toegepast is
- Aparte tools voor IPv4/IPv6 — iptables vs. ip6tables, twee aparte regelopslagen die je synchroon moet houden
- Geen native sets — IP-blocklists vereisen tools van derden zoals ipset
- Performance — het matchen van regels is lineair; hoe meer regels, hoe trager
nftables (geïntroduceerd in Linux 3.13, standaard op de meeste distro’s sinds ~2019) lost dit allemaal op:
- ✅ Eén ruleset voor IPv4 + IPv6 (
table inet) - ✅ Atomaire vervanging van regels — de hele ruleset wordt in één syscall verwisseld
- ✅ Native sets met timeout-ondersteuning (ingebouwde IP-blocklists, geen ipset nodig)
- ✅ Betere performance via een JIT-gecompileerde virtuele machine in de kernel
Op AlmaLinux 9 is nftables de systeemstandaard. Het iptables-commando is letterlijk alleen een compatibiliteitslaag bovenop nftables. Echte iptables-syntax gebruiken in 2025 betekent dus dat je iptables-regels schrijft die toch naar nftables-regels worden vertaald — je verliest onderweg alleen alle mooie syntax. 😅
📄 De ruleset — sectie voor sectie
De firewall is een Ansible Jinja2-template (roles/common_firewall/templates/fw.nft.j2) dat per host wordt gerenderd en via nftables wordt toegepast. Laten we hem doorlopen.
🗂️ De blocklist-sets
set banned4 {
type ipv4_addr
flags timeout
timeout 1d
}
set banned6 {
type ipv6_addr
flags timeout
timeout 1d
}
Twee sets — één voor IPv4, één voor IPv6 — die als dynamische blocklist dienen. De flags timeout + timeout 1d betekent dat elke entry na 24 uur vanzelf verloopt. fail2ban schrijft in deze sets als het brute-force- of port-scan-activiteit detecteert. Geen cronjob nodig om oude bans op te ruimen. 🧹
🔗 Chain: INPUT — het hoofdprogramma
De standaardpolicy is DROP — alles wat niet expliciet is toegestaan, wordt stilletjes weggegooid.
iif lo accept
Loopback-verkeer (127.0.0.1, ::1) wordt altijd geaccepteerd. Alle host-interne communicatie — kubectl, kubelet, Prometheus-scraping, databasesockets — gaat hierlangs.
ct state established,related accept
ct state invalid drop
Connection tracking doet het zware werk. Al opgezette verbindingen worden geaccepteerd zonder verdere regels te controleren. Ongeldige state (bijv. TCP-pakketten die bij geen enkele bekende verbinding horen) wordt direct gedropt.
tcp flags & (fin|syn|rst|psh|ack|urg) == fin|syn|rst|psh|ack|urg drop # XMAS
tcp flags & (fin|syn|rst|psh|ack|urg) == 0x0 drop # NULL
Klassieke drops van misvormde pakketten. XMAS-pakketten hebben alle TCP-flags tegelijk aan — onmogelijk in echt verkeer, gebruikt door portscanners (nmap -sX). NULL-pakketten hebben helemaal geen flags — zelfde verhaal. Beide zijn fingerprinting-/ontwijkingstrucs. Weg ermee. 🎄🚫
ct state new tcp flags & (syn|ack) == syn|ack reject with tcp reset
Anti-spoofing: een SYN,ACK die als nieuwe verbinding binnenkomt, betekent dat iemand uit het niets een antwoord op een TCP-handshake vervalst. Geweigerd met een TCP RST.
tcp flags & (syn|ack|fin|rst) == rst limit rate 1/second accept
tcp flags & (syn|ack|fin|rst) == rst drop
Bescherming tegen RST-floods. RST-pakketten zijn legitiem (ze worden gebruikt om verbindingen af te breken), maar een vloed ervan is een DoS-techniek. Sta er maximaal 1 per seconde toe, drop de rest.
ip saddr @banned4 drop
ip6 saddr @banned6 drop
Controleer de dynamische blocklist-sets van fail2ban. Die staan vóór de K3s-uitzonderingsregels, zodat een gebanned IP nooit via de pod-CIDR-uitzonderingen hieronder naar binnen kan glippen.
{% if 'nextcloud' in group_names %}
ip saddr {{ k3s_pod_cidr }} tcp dport 3306 accept
ip saddr {{ k3s_pod_cidr }} tcp dport 6379 accept
{% endif %}
Een Jinja2-conditie — dit blok verschijnt alleen op Nextcloud-hosts. Op Nextcloud-servers draaien MariaDB en Redis als hostservices (niet binnen K3s), dus pods moeten ze via het host-IP bereiken. Op WordPress-hosts draait MariaDB binnen het cluster als pod, dus deze regels zijn overbodig en worden daarom weggelaten. 🧠
ip saddr {{ server_ipv4 }} tcp dport { 3000, 10254 } accept
ingress-nginx draait met hostNetwork: true, wat betekent dat het in de netwerk-namespace van de host leeft. Als het een request via een Kubernetes ExternalService doorstuurt naar Grafana (poort 3000), is het bron-IP het eigen publieke IP van de host — geen pod-IP. Hetzelfde geldt voor de kubelet-healthprobes op poort 10254. Dus staan we het eigen IP van de host toe, maar alleen voor deze twee specifieke poorten — geen algemene accept. 🎯
ip saddr {
0.0.0.0/8, 10.0.0.x/8, 127.0.0.0/8, 169.254.0.0/16,
172.16.0.x/12, 192.168.0.x/16, 224.0.0.0/4, 240.0.0.0/5
} drop
Drop alle RFC-1918- en gereserveerde bronbereiken die op de externe interface binnenkomen. Als een pakket beweert van 10.x.x.x of 192.168.x.x op het publieke internet te komen, is het gespoofd. De K3s-pod-CIDR-uitzonderingen hierboven staan juist vóór dit blok, zodat legitiem podverkeer hier niet wordt gevangen.
icmp type { destination-unreachable, echo-request, time-exceeded, parameter-problem } accept
Sta alleen de ICMP-types toe die we echt nodig hebben: ping, traceroute en signalen voor onbereikbare netwerken. Al het andere (redirect, router-advertisement enz.) wordt gedropt.
icmpv6 type { destination-unreachable, packet-too-big, time-exceeded, parameter-problem,
router-advertisement, router-solicitation,
nd-neighbor-solicitation, nd-neighbor-advertisement,
echo-request, echo-reply } accept
ICMPv6 heeft een langere allowlist nodig, omdat IPv6 er fundamenteel van afhangt. Het Neighbor Discovery Protocol (NDP) — het IPv6-equivalent van ARP — draait over ICMPv6. Zonder deze types werkt IPv6 gewoon niet.
ip daddr {{ server_ipv4 }} tcp dport { 80, 443 } ct state new accept
ip daddr {{ server_ipv4 }} udp dport 443 ct state new accept
ip6 daddr {{ server_ipv6 }} tcp dport { 80, 443 } accept
ip6 daddr {{ server_ipv6 }} udp dport 443 accept
Open HTTP, HTTPS en UDP/443 (QUIC/HTTP3) voor de webserver. Zowel IPv4 als IPv6. De UDP-regel maakt HTTP/3 mogelijk — browsers krijgen het via Alt-Svc aangekondigd en schakelen daarna over voor volgende verbindingen. 🚀
ip daddr {{ server_ipv4 }} tcp dport 10022 ct state new accept
SSH op een niet-standaard poort. Poort 22 is op dit punt alleen nog ruis.
limit rate 2/minute log prefix "nftables DROP IN: " level warn flags all
Rate-limited logging van al het andere vóór de policy-drop. Je krijgt zicht op wat er geblokkeerd wordt zonder de kernellog te overspoelen. De prefix maakt het makkelijk om erop te greppen in journald.
🔀 Chain: FORWARD
K3s beheert zijn eigen KUBE-*-chains voor service-routing — deze chain hoeft alleen pod-naar-pod- en pod-naar-serviceverkeer binnen de pod-CIDR door te laten en de rest te blokkeren. De blocklist-sets worden hier ook gecontroleerd, zodat gebannede IP’s doorgestuurd verkeer niet kunnen misbruiken.
📤 Chain: OUTPUT
Uitgaand verkeer is ook beperkt met standaard DROP. Toegestaan: DNS, NTP, HTTP/HTTPS voor pakketdownloads en ACME-certificaatvernieuwing, SMTP voor mailbezorging, de K3s API-server op 6443 en uitgaand QUIC. Al het andere — inclusief willekeurige uitgaande verbindingen die malware zou kunnen proberen — wordt gedropt en gelogd.
🏁 Afronding
De nftables-ruleset doet veel werk in relatief weinig regels. Eén bestand, dual-stack IPv4/IPv6, native dynamische blocklists, connection tracking en uitzonderingen die Kubernetes kennen — allemaal in één atomaire eenheid die bij elke Ansible-run netjes wordt toegepast. Dat is het soort ding waardoor je infrastructure-as-code gaat waarderen. 🤓
De repo staat op github.com/aptupgrademe/www_k3s als je erin wilt duiken.
