Operacje dnia drugiego: utwardzanie trzech kontrolerów domeny Windows (i zegar, który nikogo nie słuchał)

Ilustracja utwardzania kontrolerów domeny Windows Server

🌐 Także w: English · Deutsch · Français · Español · Italiano · Português · Nederlands

W poprzednim wpisie trzy skrzynki HP stały się domeną Windows Server 2025: AD, DNS, failover DHCP, Group Policy, BitLocker, Storage Spaces. To był dzień pierwszy: wszystko zainstalowane, wszystko zielone, wszystko „działa”.

Ten wpis jest o dniu drugim, czyli o momencie, w którym przestajesz podziwiać zielone ptaszki i zaczynasz zadawać niewygodne pytania. Która jest godzina – według kogo? Jakie usługi działają, choć nikt o nie nie prosił? Co się stanie, jeśli serwer jutro po prostu się nie uruchomi? Spoiler: jedno z tych pytań miało bardzo zabawną odpowiedź.

Ten sam układ co wcześniej: ja decyduję, a mój współadministrator AI (Claude, sterujący PowerShellem przez WinRM) robi inwentaryzację, wprowadza zmiany i sprawdza wynik po każdym kroku. Najpierw czytać, potem zmieniać, na końcu weryfikować. Nudno z premedytacją.

Spis treści

🔍 Krok zero: inwentaryzacja przed opiniami

Zanim czegokolwiek dotknąłem: przegląd w trybie tylko do odczytu na wszystkich trzech DC – build systemu, RAM, plan zasilania, zainstalowane role, działające usługi, konfiguracja SMB, LSA Protection, LDAP signing, źródło czasu, Defender, rozmiary dzienników zdarzeń, kolejność DNS na karcie sieciowej, plik stronicowania, dyski, profile zapory. Do tego sama domena: polityka haseł, poziom funkcjonalny, schemat LAPS, DNS scavenging, lista GPO.

Ciekawostka: pierwsza wersja tego skryptu inwentaryzacyjnego nie zwróciła absolutnie nic. Żadnego błędu, żadnego wyjścia, tylko cisza. WinRM (przez pywinrm) przesyła PowerShell jako linię poleceń UTF-16 zakodowaną w Base64, a Windows ogranicza linie poleceń do 8191 znaków. Skrypt o rozmiarze 3,5 KB zamienia się w kablu w ~9,5 KB i po prostu… znika. Podziel go na trzy części i nagle serwery mają dużo do powiedzenia.

🕰️ Zegar, który nikogo nie słuchał

Moje ulubione znalezisko dnia:

PS> w32tm /query /source
Free-running System Clock

To było na HP1, czyli PDC emulatorze – jedynym kontrolerze domeny, którego całym zadaniem w hierarchii czasu jest bycie zegarem wzorcowym domeny. Każdy członek domeny synchronizuje się z DC, każdy DC synchronizuje się z PDC… a PDC synchronizował się z własnym kryształem kwarcu i dobrymi intencjami. Cała domena trzymała idealnie spójny i idealnie niezakotwiczony czas.

Dlaczego to ma znaczenie: Kerberos domyślnie toleruje 5 minut różnicy zegarów. Przekrocz to, a logowania zaczną się sypać z błędami, które wyglądają na wszystko poza „twój zegar jest zły”. Poprawka to trzy linijki, tylko na PDC:

w32tm /config /manualpeerlist:"ptbtime1.ptb.de,0x8 ptbtime2.ptb.de,0x8 ptbtime3.ptb.de,0x8" `
      /syncfromflags:manual /reliable:yes /update
Restart-Service w32time
w32tm /resync /rediscover

PTB to niemiecki narodowy instytut metrologii, więc domena bierze teraz czas od ludzi, którzy w tym kraju dosłownie definiują sekundę. HP1 zgłasza stratum 2, pozostałe dwa DC idą za HP1. Hierarchia przywrócona. iLO dostały później to samo leczenie: nie miały w ogóle NTP, a dwa z nich wierzyły, że mieszkają w „Eastern Europe (DST disabled)”.

🌐 Kolejność DNS klienta: dlaczego HP2 wpadł w panikę, gdy HP1 się restartował

Pamiętasz uwagę z ostatniego razu, że HP2 przez jakieś siedem minut odrzucał logowania, gdy HP1 się restartował? Inwentaryzacja to wyjaśniła: karta sieciowa HP2 miała skonfigurowany dokładnie jeden serwer DNS – HP1. Nie ma HP1, nie ma DNS, nie ma rekordów SRV, nie ma znalezienia DC, nie ma Kerberosa. Sam HP1 wskazywał tylko na 127.0.0.1.

Kolejność zgodna z dobrymi praktykami dla własnej karty sieciowej DC to: najpierw partnerski DC, potem drugi partner, loopback na końcu. Partner na początku, żeby świeżo uruchomiony DC nie czekał na własną, jeszcze nieuruchomioną usługę DNS. Loopback na końcu, żeby wciąż rozwiązywał nazwy, gdy wszyscy inni leżą. HP3 już tak miał, a teraz mają tak wszystkie trzy.

🗺️ AD Sites: zmiana nazwy „Default-First-Site-Name”

Każdy las zaczyna się od site’u o nazwie Default-First-Site-Name i bez podsieci. Przy trzech DC w jednej szafie jeden site to dokładnie tyle, ile trzeba. Replikacja wewnątrz site’u używa change notification (~15 sekund), a dodanie kolejnych site’ów tylko by wszystko spowolniło.

Mimo to dwie drobne zmiany: site dostał nową nazwę Homelab (zmiana nazwy, nigdy usuwanie i tworzenie od nowa; AD śledzi go po GUID, a Netlogon sam ponownie rejestruje rekordy SRV _sites), i przypisano mu 192.168.10.0/24. Każdy klient może teraz przypisać swój adres IP do site’u, co eliminuje zdarzenia Netlogon 5807 dotyczące nieznanych podsieci. Jak zobaczysz niżej, ma to też związek z tym, jak działa Windows Update po WSUS.

🖨️ Usługi, których nikt nie zamawiał

Windows Server z Desktop Experience przychodzi z zaskakującą liczbą usług, które mają sens na laptopie, a żadnego na kontrolerze domeny w szafie. Wyłączone na wszystkich trzech:

  • Print Spooler: ten największy. PrintNightmare oraz „printer bug”, który pozwala atakującemu zmusić DC do uwierzytelnienia się gdzieś indziej. Sam Microsoft zaleca wyłączenie go na DC. Nikt nie drukuje z kontrolera domeny. Nikt.
  • Audio (Audiosrv, AudioEndpointBuilder): moje DC nie śpiewają.
  • Geolokalizacja (lfsvc): one też dokładnie wiedzą, gdzie są. W szafie.
  • Zarządzanie radiem (RmSvc), powiadomienia push (WpnService), telemetria (DiagTrack), publikowanie wykrywania sieci (FDResPub, fdPHost).

Uczciwe zastrzeżenie: to nie sprawia, że serwery są wymiernie szybsze. HP1 ma 64 GB RAM, z czego 60 GB wolne, więc garść bezczynnych usług nie jest wąskim gardłem. To redukcja powierzchni ataku i szumu, a nie przycisk turbo. Każdy, kto sprzedaje ci „wyłącz 40 usług, a zyskasz 30% wydajności” na nowoczesnym serwerze, sprzedaje ci placebo.

🔐 Hardening, czyli lista bez blasku

  • Polityka haseł & blokady: minimalna długość wynosiła 7 (domyślna wartość prosto z 2003 roku). Teraz 12, a blokada konta po 10 nieudanych próbach na 15 minut, gdzie wcześniej było nigdy. Pułapka: security template w Default Domain Policy i obiekt domeny muszą się zgadzać. Zmień tylko obiekt domeny, a PDC po cichu cofnie to przy następnym odświeżeniu polityki.
  • Windows LAPS: schemat rozszerzony, OU klientów może zapisywać własne atrybuty haseł, GPO podlinkowane. Każdy klient dostaje teraz własne losowe, 16-znakowe hasło lokalnego administratora, rotowane co 30 dni i przechowywane w AD zaszyfrowane, czytelne tylko dla domain admins. Jest teraz wbudowane w Windows, bez osobnego MSI jak w starym LAPS.
  • LDAP: wymuszony channel binding. Pełny przełącznik „require signing” to następny krok, po sprawdzeniu logów pod kątem niepodpisanych bindów (nie było żadnych).
  • LSA Protection (RunAsPPL): LSASS działa jako proces chroniony, co mocno utrudnia klasyczne zrzucanie poświadczeń w stylu Mimikatza. Ustawione na wszystkich trzech, a potem aktywowane kroczącym restartem, jeden DC naraz i nigdy równolegle (lekcja z ostatniego razu). Zweryfikowane nudnym sposobem: po każdym starcie Wininit loguje zdarzenie 12, „LSASS.exe was started as a protected process with level: 4”. Restart serwera plików poczekał, aż zamknąłem bazę notatek, którą miałem otwartą na jego udziale. Restartowanie maszyny pod własnymi otwartymi plikami to szczególny rodzaj samobója.
  • Dzienniki zdarzeń: dziennik Directory Service miał 1 MB. Jeden megabajt. To pokrywa mniej więcej „co się działo od obiadu”. Teraz Security 1 GB, Directory Service 256 MB, System/Application po 128 MB. Dysk jest tani, a informatyka śledcza bez logów jest niemożliwa.
  • DNS scavenging: włączony z aging 7+7 dni. Bez tego każdy klient DHCP, który kiedykolwiek się zarejestrował, zachowuje swój rekord A na zawsze, a po roku twój DNS jest muzeum.
  • WinRM dla klientów: GPO włącza WinRM na OU klientów, z zaporą otwartą tylko dla domowego LAN-u (192.168.10.0/24), bez Basic auth i bez nieszyfrowanego ruchu. To warunek wstępny zdalnego zarządzania stacjami roboczymi, łącznie z Windows Admin Center, który trafia na stację administracyjną (na DC nie jest wspierany).

🪦 WSUS nie żyje. To kto teraz pobiera aktualizacje?

W 2024 roku Microsoft ogłosił, że WSUS jest przestarzały (deprecated). Wciąż jest w Server 2025 i wciąż ma wsparcie, ale nie dostaje nowych funkcji, a kierunek jest jasny. Mój setup przeszedł już na czyste Windows Update + Group Policy: dni odroczenia dla klientów, stałe okna serwisowe dla serwerów, jeden DC łatany w sobotę jako kanarek.

Ale WSUS robił dwie rzeczy, a reguły zatwierdzania pokrywają tylko jedną. Drugą była przepustowość: pobrać każdą aktualizację raz z internetu, a potem rozdać ją tysiącowi klientów przez LAN. Co to zastępuje?

Delivery Optimization. Jest wbudowane w Windows i to w zasadzie BitTorrent dla łatek (z mniejszą ilością piractwa i większą ilością Kerberosa). Aktualizacja jest dzielona na kawałki. Pierwszy klient pobiera kawałki z CDN Microsoftu. Każdy kolejny klient najpierw pyta swoich peerów: „czy ktoś w mojej sieci ma już kawałek 17?”. Jeśli tak, przychodzi przez LAN; jeśli nie, z internetu. Im więcej klientów w sieci, tym większa część pobierania zostaje lokalnie. 1000 klientów nie oznacza już 1000× pobierania na twoim łączu internetowym.

Pokrętła, które mają znaczenie:

  • DODownloadMode = 1 (LAN): peery za tym samym NAT-em/w tej samej sieci. Tego używa GPO moich klientów.
  • DODownloadMode = 2 (Group) z DOGroupIdSource = 1 (AD site): klienci dzielą się tylko z peerami w tym samym site AD. Dzięki temu oddział nie ciągnie kawałków przez wolny WAN z centrali. Dlatego czyste site’y i podsieci nagle znów mają znaczenie, i dlatego zmiana nazwy site’u wyżej nie była czysto kosmetyczna.
  • Microsoft Connected Cache: dorosła wersja dla dużych środowisk. Lokalny węzeł cache na lokalizację, który pobiera treść raz i obsługuje wszystkich – duchowy następca WSUS-owego „pobierz raz” bez bazy danych WSUS i całej opieki, jakiej ona wymaga.

Co tracisz: ręczne zatwierdzanie pojedynczych aktualizacji. To żyje teraz w politykach (odroczenia, ringi, terminy) albo, w przedsiębiorstwie, w Intune/Windows Autopatch. Dla homelabu z dwoma klientami to wszystko jest wspaniale przesadzone. Dwa laptopy dzielą się kilkoma setkami MB miesięcznie. Ale miło znać mechanizm.

💾 Windows Server Backup: jak to naprawdę działa

Trzy DC replikują się nawzajem, więc samo AD jest redundantne. Ale replikacja to nie backup: usunięte OU replikuje się tak samo szybko jak utworzone. (AD Recycle Bin z ostatniego razu pokrywa przypadek „ups, usunięte”. Nie pokrywa przypadku „serwer się nie uruchamia”.) Dlatego HP1 i HP2 robią teraz co noc Windows Server Backup na swój drugi, dotąd pusty dysk SSD 2 TB.

Pod maską:

  • Najpierw VSS. Volume Shadow Copy Service zamraża spójny snapshot woluminów. Baza danych AD (ntds.dit) ma VSS writer, więc kopia jest transakcyjnie czysta, nawet gdy DC dalej pracuje. Bez przestoju, bez trybu serwisowego.
  • Kopia blokowa do VHDX. Snapshot jest kopiowany blok po bloku do plików VHDX na woluminie docelowym. Po pierwszym pełnym przebiegu kolejne kopiują tylko zmienione bloki, dzięki czemu nocne zadanie jest szybkie.
  • Wersje przez shadow copies na celu. Starsze wersje są przechowywane jako shadow copies na samym woluminie kopii. Gdy kończy się miejsce, najstarsze są automatycznie usuwane. Żaden skrypt retencji nie jest potrzebny.
  • Co jest w środku: Bare Metal Recovery (C:, partycja EFI, partycja odzyskiwania) plus System State (baza AD, SYSVOL, rejestr, pliki rozruchowe, magazyny COM+ i certyfikatów). Baza DHCP leży w C:\Windows\System32\dhcp, więc też jest w środku.

Trzy scenariusze odtwarzania:

  1. Pojedyncze pliki: wbadmin get versions, potem odtworzenie pojedynczych plików lub folderów z dowolnej wersji, gdy serwer działa.
  2. Obiekty AD, które poszły nie tak: start w Directory Services Restore Mode, odtworzenie System State (non-authoritative: DC potem nadrabia przez replikację) albo oznaczenie konkretnych obiektów jako authoritative przez ntdsutil, żeby wygrały z innymi DC.
  3. Martwy serwer, martwy dysk, martwy system: uruchomienie z ISO Windows Server → Repair your computer → System Image Recovery, wskazanie dysku z kopią, a on odbuduje partycje i odtworzy C: 1:1. Dla DC to odtworzenie non-authoritative: wraca ze stanem z ostatniej nocy, a potem replikuje od partnerów wszystko, co nowsze. Musi to nastąpić w ramach tombstone lifetime (180 dni), co przy nocnym zadaniu nigdy nie jest problemem.

Uczciwe zastrzeżenie: kopia mieszka w tej samej skrzynce. To pokrywa martwy dysk systemowy, zepsutą aktualizację, uszkodzone AD. Jeśli padnie płyta główna, SSD może trafić do zamiennika. Ale pożar, kradzież albo ransomware szyfrujący każdy wolumin zabrałyby kopię ze sobą. Do tego służą kopie na innej maszynie (patrz następna sekcja). A dla DC zawsze jest plan B: przy dwóch zdrowych partnerach ponowna instalacja i promocja jest często szybsza niż odtwarzanie czegokolwiek.

📦 Backupy, część druga: wyprowadzenie rodzinnego archiwum z maszyny

DC zawsze można odbudować z partnerów. 1,5 TB rodzinnego archiwum na puli parzystości HP3 – nie. Parzystość chroni przed jednym martwym SSD, a nie przed usuniętym folderem, ransomware’em albo pulą, która postanowi mieć zły dzień. Dlatego linuksowa maszyna backupowa, która już ściąga moje instancje Nextcloud, ściąga teraz także udziały NAS.

  • Dedykowane konto tylko do odczytu. svc-nas-backup dostaje Read na trzech udziałach SMB oraz prawa NTFS do odczytu i wykonania, i nic więcej: żadnego admina, żadnych Backup Operators. (Backup Operators na DC mogą czytać ntds.dit, czyli: całą domenę.) Jego losowe, 32-znakowe hasło leży w pliku poświadczeń na maszynie linuksowej, dostępnym tylko dla roota.
  • Automounty CIFS tylko do odczytu. Udziały są montowane jako ro przez fstab z x-systemd.automount. Test zapisu z maszyny backupowej kończy się „read-only file system”, i o to dokładnie chodzi: przejęty host backupowy nie może zaszyfrować źródła.
  • rdiff-backup, jedno repozytorium na użytkownika. Aktualny stan leży jako zwykłe pliki, starsze wersje jako odwrotne diffy, 30 dni historii. Skrypt odmawia backupu udziału, który jest nieosiągalny lub pusty. Inaczej czkawka sieci zostałaby zapisana jako „użytkownik usunął wszystko”.

Pierwszy przebieg trwał około sześciu godzin, a liczby były lekcją o tym, co naprawdę kosztuje czas. Moje 1,2 TB (kilka tysięcy dużych archiwów) płynęło ze stałą prędkością ~108 MB/s i skończyło się w trzy godziny. 236 GB innego członka rodziny, rozrzucone na 189 000 plików, trwało prawie tyle samo. Dla rdiff-backup liczba plików ma znacznie większe znaczenie niż ilość danych. Drugi przebieg trwał 73 sekundy.

I tak, sprawdziłem potem liczby plików. Nie zgadzały się. Po lekkiej chwili paniki: Get-ChildItem w PowerShellu pomija ukryte pliki, chyba że dodasz -Force. Z -Force i po odjęciu wykluczonych śmieci (Thumbs.db, .DS_Store, pliki blokad Office) liczby zgadzały się co do pliku. Ufaj, ale używaj -Force.

🔐 BitLocker na serwerach: na dzień, w którym dyski opuszczą dom

Mój model zagrożeń jest tu skromny: dysk, który pada i wraca na gwarancji, albo serwer, który sprzedam za pięć lat. Nikt nie powinien móc odczytać z niego bazy AD ani rodzinnego zdjęcia. Dlatego BitLocker z samym TPM: bez PIN-u, bo serwery muszą startować bez nadzoru.

  • Klucze odzyskiwania w AD i poza nim. GPO na OU Domain Controllers sprawia, że kopia klucza odzyskiwania w AD jest obowiązkowa. Windows odmawia szyfrowania, jeśli to się nie uda. Klucze są przechowywane pod obiektem komputera i replikują się na każdy DC: klucze HP3 pojawiły się na HP1 w ciągu minuty. Ale jeśli wszystkie trzy DC stoją jednocześnie na ekranie odzyskiwania (powiedzmy po aktualizacji BIOS-u na wszystkich), klucz jest w AD, a AD nie działa. Dlatego jest też kopia w menedżerze haseł.
  • Ekran odzyskiwania jest pre-boot, więc zdalna konsola iLO działa dla niego nawet bez licencji Advanced. Przed aktualizacjami firmware’u Suspend-BitLocker -RebootCount 1 całkowicie omija ten monit.
  • Woluminy danych odblokowują się automatycznie, a na dużej puli szyfrowane jest tylko zajęte miejsce. Inaczej na parzystości trwałoby to dni.

Dwa zwroty akcji. Po pierwsze, TPM w HP1 zgłaszał „owned”, ale nie „ready for storage”, bez zaprowizjonowanego SRK. Prawdopodobnie wciąż należy do jakiejś wcześniejszej instalacji. Initialize-Tpm odpowiedział ClearRequired=True, więc potrzebny jest clear. Celowo nie zakolejkowałem tego jako oczekującego ustawienia BIOS-u przez Redfish: odpaliłoby przy następnym nienadzorowanym restarcie Windows Update o 3 w nocy, a monit physical presence kazałby DC czekać przy konsoli, na którą nikt nie patrzy. Zrobię to ręcznie, z otwartą konsolą iLO.

Po drugie, timing. HP1 i HP2 zostały zrestartowane dla LSA Protection kilka minut przed instalacją funkcji BitLocker. Get-WindowsFeature radośnie zgłasza „Installed”, ale manage-bde.exe i moduł PowerShell pojawiają się dopiero po następnym restarcie. HP3 przypadkiem zrestartował się dzień później z powodu łatek i został od razu zaszyfrowany; pozostałe dwa pójdą w jego ślady po swoim następnym restarcie.

🔌 iLO: pytamy sprzęt bezpośrednio

Wszystkie trzy skrzynki (dwa ProLiant DL20 Gen10 Plus, jeden MicroServer Gen10 Plus v2) mają iLO 5, a iLO 5 mówi Redfish – API REST przez HTTPS. Zamiast więc klikać po trzech interfejsach webowych, jeden skrypt w Pythonie odczytał ze wszystkich trzech ustawienia BIOS-u, inwentarz firmware’u, temperatury, wentylatory i Integrated Management Log.

  • Zasilanie: wszędzie już optymalne. Workload profile General Power Efficient Compute, power regulator Dynamic Power Savings, stany C6 package. Wentylatory na biegu jałowym 6–8%. Nie ma czego stroić, a ustawienie „Static High Performance” tylko zamieniałoby prąd w ciepło dla obciążenia, które nigdy tego nie potrzebuje.
  • Firmware: aktualny (System ROM z 2026 roku, iLO 5 v3.21).
  • Miernik mocy: pokazuje 0 W. Te modele podstawowe nie mają zasilaczy z pomiarem. Trudno.
  • IML: głównie zdarzenia „link down” zbieżne z pracami przy okablowaniu i restartami switcha. Jeden DL20 zalogował dwa miesiące temu pojedynczy uncorrectable PCIe error, który już nigdy nie wrócił. Zostaje na liście obserwacyjnej.
  • Porządki: poprawiona strefa czasowa, NTP skierowany na DC, spójne nazwy hostów -ilo oraz rekordy A dla iLO w strefie AD, żeby dokumentacja i rzeczywistość używały tych samych nazw.

🗜️ Deduplikacja: zmierzona, a potem odrzucona

Pula parzystości ReFS na HP3 trzyma około 1,5 TB rodzinnego archiwum, a Server 2025 ma wbudowaną nowiutką deduplikację + kompresję ReFS. Kuszące! Więc zanim cokolwiek włączyłem: spojrzeć na dane.

  • 77% to .rar, dalej JPEG, ZIP i MP4. Wszystko już skompresowane. Kompresowanie skompresowanych danych daje błąd zaokrąglenia.
  • Prawdziwe duplikaty (ta sama nazwa, ten sam rozmiar, bez archiwów wieloczęściowych): ~72 GB, około 5%. Głównie kopie starych laptopów wewnątrz kopii starych laptopów. Każdy to przerabiał.

72 GB oszczędności kontra nocne zadania optymalizacji na puli, na której zapisy parzystości już są wolną ścieżką, plus chunk store, który na magazynie z pojedynczą parzystością staje się pojedynczym punktem „jeden zły blok boli teraz wiele plików”. Przy 2,2 TB wolnego miejsca odpowiedź brzmi: nie. Deduplikacja błyszczy na dyskach VM, VDI i celach backupów, a nie na stercie archiwów RAR. Ręczne posprzątanie zduplikowanych folderów jest tańsze niż jakakolwiek funkcja.

🎯 Wnioski

Dzień pierwszy sprawia, że rzeczy działają. Dzień drugi sprawia, że można im ufać: prawdziwe źródło czasu, DNS, który przetrwa restart, mniej usług, dłuższa pamięć, hasła, które same się rotują, i backup, który naprawdę przemyślałeś, zanim go potrzebujesz. Nic z tego nie błyszczy i prawie nic nie pojawia się jako zielony ptaszek. A najstraszniejszym znaleziskiem nie była brakująca łatka. Była nim domena, której poczucie czasu pochodziło z kryształu kwarcu bez nadzoru.

Dalej w kolejce: clear TPM na HP1 i BitLocker na pierwszych dwóch DC, a w końcu wymuszenie LDAP signing. To pojedyncza opcja bezpieczeństwa w Default Domain Controllers Policy, która po cichu nadpisuje wartość rejestru, którą ustawiłem najpierw. A potem może, może, znów trochę YAML-a. Zaczyna mi go brakować. Troszkę.


📚 Więcej z tej serii: Windows Server 2025 w homelabie

Część tekstów i obrazów na tej stronie powstała z pomocą AI lub została wygenerowana przez AI. Szczegóły