Deep Dive: MariaDB – InnoDB, tabele tymczasowe w RAM i baza danych, która przez pięć tygodni działała bez ograniczeń
Co InnoDB robi z pamięcią i dyskiem, które ustawienia liczą się dla WordPressa i Nextclouda na małych serwerach, jak baza działa raz na hoście, a raz w podzie – z prawdziwymi liczbami ze wszystkich trzech serwerów i szczegółem SELinuksa, przez który działała bez ograniczeń.

🌐 Także w: English · Deutsch · Français · Español · Italiano · Português · Nederlands
Deep Dive z serii wokół Ansible Tour. Tour wyjaśnia role, deep dive’y – technologię pod spodem: jak działa, dlaczego jest tu używana właśnie tak i co po drodze poszło nie tak.
Obie aplikacje stoją tu na MariaDB. Blog uruchamia ją jako pod obok WordPressa (część 3), dwa serwery Nextcloud – bezpośrednio na hoście (część 4). Ten wpis wyjaśnia, co InnoDB robi z pamięcią i dyskiem, która garstka ustawień ma znaczenie dla tych obciążeń, co mówią pomiary – i jak jedna linijka w unicie systemd sprawiła, że SELinux przez pięć tygodni nie chronił bazy danych.
Spis treści
🧭 Jak działają MariaDB i InnoDB
Buffer pool: baza danych żyje w RAM
InnoDB, silnik składowania stojący za każdą tabelą tutaj, czyta i zapisuje dane w stronach po 16 KB. Przeczytane strony zostają w buffer poolu, dużym bloku pamięci; kolejny odczyt tego samego wiersza nie kosztuje dostępu do dysku. Zmiany trafiają najpierw do buffer poola, a do plików danych są zapisywane później. Najważniejszą pojedynczą liczbą serwera MariaDB jest więc odsetek żądań stron, na które buffer pool potrafi odpowiedzieć – hit rate.
Redo log i doublewrite: dlaczego crash niczego nie gubi
Zanim zmieniona strona zostanie zapisana do pliku danych, zmiana trafia do redo logu, sekwencyjnego dziennika. Po crashu InnoDB go odtwarza i każda zatwierdzona transakcja wraca. Doublewrite buffer chroni przed stroną zapisaną tylko w połowie w chwili zaniku zasilania: każda strona trafia najpierw do osobnego obszaru, a dopiero potem na swoje właściwe miejsce, więc rozdartą stronę można naprawić z kopii.
Jedno ustawienie decyduje, jak często redo log jest wymuszany na dysk. Przy innodb_flush_log_at_trx_commit = 1 (domyślnie) każdy commit czeka na fsync. Przy 2 log jest zapisywany przy commicie, ale synchronizowany tylko raz na sekundę – dużo szybciej przy wielu małych zapisach, z ryzykiem utraty do jednej sekundy commitów przy twardym crashu całej maszyny (nie samej MariaDB).
Tabele tymczasowe: pamięć czy dysk
Zapytania z GROUP BY, DISTINCT, UNION lub niektórymi sortowaniami potrzebują wewnętrznej tabeli tymczasowej. Jest ona tworzona w pamięci do rozmiaru tmp_table_size (i max_heap_table_size); większa – albo taka z kolumnami TEXT/BLOB, których silnik memory nie potrafi przechować – idzie na dysk do tmpdir. WordPress i Nextcloud hojnie używają kolumn TEXT, więc tabele tymczasowe na dysku nie są oznaką złego tuningu, tylko czymś nieuniknionym. Pytanie brzmi jedynie, gdzie jest ten „dysk”.
Połączenia, wątki, slow log
Każde połączenie klienta dostaje wątek i własne bufory na połączenie; max_connections ogranicza, ile ich może być, a tym samym zużycie pamięci w najgorszym przypadku. Slow query log zapisuje każde polecenie wolniejsze niż long_query_time – pierwsze miejsce, do którego warto zajrzeć, gdy strona działa wolno.
🛡️ Dlaczego tu jest
- Obie aplikacje są z nią budowane i testowane. WordPress oficjalnie nie wspiera niczego innego; Nextcloud poleca MySQL lub MariaDB.
- Seria LTS. 10.11 dostaje poprawki do lutego 2028; aktualizacje w ramach serii są małe i przewidywalne.
- Zarządzanie przez społeczność. MariaDB rozwijają MariaDB Foundation i firma, a nie jeden dostawca z własnymi priorytetami.
🔧 Co robi to repozytorium
Dwa sposoby uruchamiania tej samej bazy
| Blog | Serwery Nextcloud | |
|---|---|---|
| Gdzie | Pod w K3s (mariadb:10.11.19) | Na hoście, repozytorium MariaDB Community, seria przypięta do 10.11 |
| Rola | blog_k3s_deploy | next_mariadb |
| Buffer pool | 384 MB | 2 GB / 512 MB |
tmpdir | wolumen w pamięci (512 MB) | tmpfs z systemd (4 GB) |
| Dostęp przez | Service ClusterIP, NetworkPolicy: tylko pod WordPressa | 0.0.0.0:3306, nftables: tylko sieć podów |
| SELinux | container_t z własnymi kategoriami MCS | mysqld_t |
Dlaczego dwa sposoby? Blog od początku był budowany w modelu „wszystko w klastrze”. Dla Nextclouda baza danych jest najcięższym i najcenniejszym komponentem, a na hoście dostaje pełny sandbox systemd, własną domenę SELinux i narzędzia backupowe dystrybucji, bez kontenera pośrodku.
Ustawienia, które mają znaczenie
innodb_linux_aio = aio: AlmaLinux wyłącza io_uring (kernel.io_uring_disabled = 2). Domyślne „auto” najpierw próbowało go użyć, przy każdym starcie logowało ostrzeżenieEPERM, a potem i tak wracało do klasycznego Linux AIO.skip_name_resolve: każde połączenie z poda wywoływało kiedyś odwrotne zapytanie DNS dla adresu10.42.x, które nigdy nie może się udać – opóźnienie przy łączeniu i ostrzeżenie w logu na każde połączenie. Bezpieczne, bo żadne konto nie ma uprawnień nadanych po nazwie hosta.max_connections = 50: zmierzony szczyt to 15 i 10 połączeń; 50 zostawia zapas i ogranicza pamięć w najgorszym przypadku.
Tabele tymczasowe w RAM
Od czterech do sześciu procent wszystkich tabel tymczasowych trafia na tych serwerach na dysk – kolumny TEXT, patrz wyżej. Od 16 października 2026 ten „dysk” to RAM: drop-in systemd daje MariaDB własny /tmp jako tmpfs (TemporaryFileSystem=/tmp:size=4G), a pod bloga montuje tam wolumen w pamięci. tmpfs zużywa pamięć tylko wtedy, gdy istnieją pliki; 4 GB zostawiają miejsce na pliki sortowania przy przebudowie indeksu podczas upgrade’u Nextclouda. Jedna pułapka po drodze: w połączeniu z PrivateTmp=yes wygrywa prywatny katalog na dysku, a tmpfs jest po cichu ignorowany.
Wniosek: Najpierw ustal, dlaczego coś trafia na dysk. Przy kolumnach TEXT większy tmp_table_size nie pomoże; system plików w pamięci jako cel – owszem.
Sandbox – i pięć tygodni bez SELinuksa
Drop-in 99-hardening.conf odbiera prawie wszystko, czego baza danych nie potrzebuje: żadnych capabilities (serwer na porcie 3306 nie potrzebuje żadnych), NoNewPrivileges, system plików tylko do odczytu z wyjątkiem katalogu danych i katalogu logów, filtr wywołań systemowych, brak dostępu do parametrów, modułów i logów jądra, MemoryDenyWriteExecute.
Unit dystrybucji uruchamia MariaDB przez /bin/sh -c "… galera_recovery …; exec mariadbd". Przy ustawionym NoNewPrivileges SELinux odmawia przejścia domeny z powłoki (initrc_t) do mysqld_t, chyba że polityka wyraźnie na to pozwala – a nie pozwala. Efekt: od 11 września do 16 października 2026 MariaDB działała jako initrc_t, domena, którą SELinux prawie nie ogranicza, podczas gdy każda kontrola mówiła „enforcing”. Poprawka to jedna linijka: ExecStart=/usr/sbin/mariadbd $MYSQLD_OPTS, uruchamiane bezpośrednio przez systemd, bez powłoki, która istnieje tylko dla klastrów Galera. Deep dive o SELinuksie opowiada całą historię; lekcja dla każdego hardeningu: sprawdzaj ps -eZ, a nie tylko tryb.
Wniosek: Opcja hardeningu może po cichu wyłączyć warstwę bezpieczeństwa pod spodem. Po każdej zmianie unitu ps -eZ | grep mariadbd jest częścią kontroli.
Konta
- Użytkownik aplikacji może łączyć się tylko z sieci podów (
10.42.%), a nie z dowolnego miejsca. - Konta anonimowe, baza
testi grant proxy po nazwie hosta, któryskip_name_resolveuczynił bezsensownym, zostały usunięte. - Każdy exporter ma własnego użytkownika z minimalnymi uprawnieniami (
PROCESS,BINLOG MONITOR,SELECT) – na hostach Nextcloud exporter używał kiedyś hasła roota, więc jego plik konfiguracyjny w praktyce przechowywał hasło roota. - Root na hoście uwierzytelnia się przez
/root/.my.cnf; w podzie hasło roota pochodzi z Secretu Kubernetesa zamontowanego jako plik, a nie jako zmienna środowiskowa.
📊 Zmierzone
| Blog | Nextcloud A (większy) | Nextcloud B | |
|---|---|---|---|
| Wersja | 10.11.19 | 10.11.19 | 10.11.19 |
| Dane + indeksy | 47 MB | 361 MB | 58 MB |
| Buffer pool | 384 MB | 2 GB | 512 MB |
| Nieużywany buffer pool | 87 % | 84 % | 89 % |
| Hit rate od restartu (~9–11 h) | 99,70 % | 99,45 % | 99,66 % |
| Tabele tymczasowe na „dysku” (tmpfs) | 3,3 % | 6,0 % | 4,1 % |
| Szczyt połączeń | 6 | 15 | 10 |
| Wolne zapytania (> 1 s) | 0 | 0 | 0 |
Te bazy są małe. Cała baza Nextclouda na większym serwerze mieści się w jego buffer poolu pięć razy, a hit rate już po kilku godzinach przekracza 99 % – chybienia to prawie wyłącznie pierwszy odczyt po porannym restarcie. Żadne zapytanie nie trwało dłużej niż sekundę. Dwa wnioski: tuning ponad to, co zrobiono tutaj, nie dałby niczego mierzalnego, a buffer poole są hojne; na większym serwerze można by go zmniejszyć do 1 GB i oddać pamięć – przy 23 GB RAM nie ma ku temu powodu.
Wniosek: Cache, który już mieści całą bazę, nie przyspieszy od dodatkowej pamięci. Hit rate pokazuje, czy więcej RAM się opłaca.
Backupy
Maszyna backupowa co noc ściąga przez SSH dump każdej bazy (--single-transaction robi spójny snapshot bez blokowania tabel InnoDB), zachowuje ostatnie 14 po sprawdzeniu, że każdy jest kompletny, i wersjonuje wszystko przez 365 dni. Odtworzenie to gunzip < dump | mariadb nextcloud do pustej bazy – przetestowane, nie założone.
Aktualizacje
W ramach serii pakiet na hoście pochodzi z przypiętego repozytorium, a dnf-automatic instaluje poprawki bezpieczeństwa; pod bloga podąża za przypiętym obrazem w versions.yml. Zmiana serii – na kolejne LTS – to świadomy krok: najpierw dump, zmiana repozytorium lub obrazu, start, uruchomienie mariadb-upgrade, sprawdzenie aplikacji.
Hasła
Wszystkie hasła baz danych są w Ansible vault. Rotacja jednego oznacza: zmień je w vaulcie, uruchom playbook – w tym samym przebiegu ustawi nowe hasło w MariaDB i w konfiguracji aplikacji.
🆘 Ściągawka: objaw → polecenie
Krótka wersja tego artykułu na moment, gdy coś jest nie tak. Uruchamiaj na hoście jako root; <…> to placeholdery.
| Objaw | Polecenie |
|---|---|
| Czy działa i czy jest ograniczona? | systemctl status mariadbps -eZ | grep mariadbd # mysqld_t, not initrc_t |
| Nie startuje | journalctl -u mariadb -n 50 |
| Aplikacja jest wolna | tail -f /var/log/mariadb/slow.logmariadb -e "SHOW FULL PROCESSLIST" |
| Locki lub deadlocki | mariadb -e "SHOW ENGINE INNODB STATUS\G" | less |
| Czy buffer pool jest wystarczająco duży? | mariadb -e "SHOW GLOBAL STATUS LIKE 'Innodb_buffer_pool_read%'" |
| Powłoka bazy danych na blogu | k3s kubectl -n wordpress exec -it deploy/mariadb -c mariadb -- \sh -c 'MYSQL_PWD="$(cat /etc/secrets/db-root-password)" mariadb -uroot' |
| Dump przed zmianą | mariadb-dump --single-transaction --quick --routines --events nextcloud | gzip > nc.sql.gz |
| Czy tabele są zdrowe? | mariadb-check --all-databases |
| Brak wykresów bazy w Grafanie | systemctl status mysqld_exportercurl -s 127.0.0.1:9104/metrics | grep "^mysql_up" |
🎯 Lekcje
- To hit rate buffer poola decyduje, czy więcej RAM pomoże – nie wolna pamięć hosta.
- Powód, dla którego tabela tymczasowa trafia na dysk, decyduje o poprawce.
- Sprawdzaj każdy hardening systemd przez
ps -eZ. - Jedno konto bazy na jeden cel, z najmniejszymi potrzebnymi uprawnieniami i tylko z potrzebnej sieci.
- Zachowuj dump dopiero wtedy, gdy sprawdzono, że jest kompletny.
⚖️ Alternatywy – i dlaczego MariaDB
| Opcja | Mocna strona | Dlaczego nie tutaj |
|---|---|---|
| PostgreSQL | Świetna baza, Nextcloud ją wspiera | WordPress nie wspiera jej natywnie; dwa silniki baz dla dwóch aplikacji podwoiłyby utrzymanie. |
| MySQL 8 | Oryginał, wspierany przez obie | Zarządzany przez jednego dostawcę, funkcje rozjeżdżają się z MariaDB; brak przewagi przy tych obciążeniach. |
| SQLite | W ogóle bez serwera | Dobry do testów, nie do wieloużytkownikowego Nextclouda z równoległymi zapisami. |
| MariaDB 10.11 LTS | Wspierana przez obie, zarządzana przez społeczność, seria długoterminowa | Wybrana. |
MariaDB to najmniej ekscytujący komponent tego setupu i jest to komplement. Ciekawe odkrycia w ogóle nie dotyczyły bazy danych, tylko tego, co wokół niej: unitu systemowego, który ją uruchamiał, jądra, które wyłączyło jeden interfejs I/O, katalogu, do którego zapisywały się tabele tymczasowe. Sama baza po prostu robiła swoje – bez ani jednego zapytania wolniejszego niż sekunda.
